Του Άριστου Αριστείδου


Ποιο τεχνητό να χρησιμοποιήσω;

Πολλές φορές, οι φίλοι του trolling, που ασχολούνται με το ψάρεμα κυνηγόψαρων, όπως οι τόνοι, αντιμετωπίζουν σύγχυση σχετικά με τα δολώματα που πρέπει να χρησιμοποιούν και τις κατάλληλες συνθήκες. Ένα δόλωμα που μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικό μια ημέρα, μπορεί να μην έχει καμία επιτυχία την επόμενη ή το αντίστροφο. Έστω ένα δόλωμα που απέτυχε να επιφέρει ψάρεμα την προηγούμενη ημέρα, να είναι εξαιρετικό την επόμενη. Αν μελετήσουμε τη συμπεριφορά, τη βιολογία και τις συνήθειες του τόνου Albacore, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα το ψάρεμα αυτού του ψαριού.






Ιστορία

Ο τόνος Albacore (Thunnus alalunga) ανήκει στην οικογένεια Scombridae, που περιλαμβάνει τους τόνους, τους μπακαλιάρους και τα bonitos. Αυτά τα ψάρια βρίσκονται σε όλες τις θάλασσες του κόσμου. Παρότι είναι μικρότερα σε μέγεθος, θεωρούνται τόνοι και το κρέας τους έχει αναγνωριστεί ως νόστιμο και υγιεινό. Οι τόνοι ταξιδεύουν σε ομάδες, με τον αρχηγό να ηγείται του κοπαδιού. Συχνά, προτιμούν να συνταξιδεύουν με άλλα είδη τόνων, όπως ο κιτρινόπτερος ή ο bluefin. Συνήθως, αλιεύονται ακαταλόγιστοι από 1 ½ έως 4 ½ χρονών, με μέτριο μέγεθος 5-10 κιλών, δηλαδή 2 έως 2 ½ ετών ψάρια. Το μεγαλύτερο καταγεγραμμένο ψάρι ζύγιζε 60,3 κιλά και είχε μήκος 140 εκατοστά.


Συνήθειες - Συμπεριφορά

Οι τόνοι προτιμούν καθαρά νερά και θερμοκρασίες από 10-25°C, με την καλύτερη περίοδο ψαρέματος τους να παρατηρείται όταν η θερμοκρασία του νερού υπερβαίνει τους 21°C. Κυνηγούν κοπάδια ψαριών, όπως σαρδέλες και άλλα μικρόψαρα, καθώς και μαλάκια, όπως καλαμάρια. Τα ψάρια ταξιδεύουν με ταχύτητα περίπου 40 knots και η απόφαση να επιτεθούν ή να συνεχίσουν ανάγεται στον αρχηγό του κοπαδιού.



Ιστορική αναδρομή

Στο παρελθόν, το κρέας του τόνου εκτιμήθηκε για την ποιότητά του και πολλοί ψαράδες ασχολούνταν με την αλιεία του Albacore. Ο πιο κοινός τρόπος ψαρέματος περιλάμβανε τη ρίψη σαρδέλας πίσω από το σκάφος με ταχύτητα 6-12 knots, με ψαράδες να χρησιμοποιούν γυμνά αγκίστρια για να προσελκύσουν τους τόνους. Με την πάροδο του χρόνου, η ζήτηση για το κρέας οδήγησε σε πειραματισμούς για την κατασκευή ιδανικών δολωμάτων. Ένα αξέχαστο σχόλιο ενός κατασκευαστή δολωμάτων υπογράμμισε: "Για κάθε ψάρι υπάρχει το κατάλληλο δόλωμα και για κάθε δόλωμα το κατάλληλο ψάρι."


Χρώματα των Δολωμάτων υπό το Μικροσκόπιο των Ερευνητών

Ας εξερευνήσουμε τους χρωματισμούς των δολωμάτων, καθώς οι περισσότεροι ερασιτέχνες ψαράδες εστιάζουν σε αυτούς. Βλέπουν άραγε τα ψάρια χρώματα; Αν ναι, ποια χρώματα διακρίνουν; Έχουν κάποιες προτιμήσεις;


Η απάντηση σε αυτές τις ερωτήσεις βρίσκεται στις πρόσφατες μελέτες του Dr. Kerstin Fritsches, ο οποίος έχει αφιερώσει χρόνια στη μελέτη της όρασης και της συμπεριφοράς των ψαριών. Οι έρευνές του έδειξαν ότι τα περισσότερα αρπακτικά ψάρια είναι ικανά να διακρίνουν κάποια χρώματα. Τα μάτια τους περιέχουν αισθητήρες που αντιλαμβάνονται ένα ευρύ φάσμα χρωμάτων, όπως το κίτρινο, το πράσινο, το μπλε, το βιολετί και κυρίως αποχρώσεις πρασινογάλαζου. Αυτό ισχύει και για τους τόνους, οι οποίοι έχουν αχρωματοψία στα χρώματα καφέ, πορτοκαλί και κόκκινο.


Τα μάτια των αρπακτικών ψαριών ανιχνεύουν πολύ καλά τη κίνηση και διαθέτουν εξαιρετική νυχτερινή όραση. Το γεγονός ότι οι τόνοι δεν βλέπουν τα χρώματα καφέ, κόκκινο και πορτοκαλί δεν σημαίνει ότι τα δολώματα με αυτά τα χρώματα είναι αόρατα στο νερό. Αντιθέτως, αυτά τα χρώματα σε συνδυασμό με το ηλιακό φως δημιουργούν διάφορες αποχρώσεις του γκρι, διευκολύνοντας τον τόνο να αντιληφθεί το σχήμα, το μέγεθος και την κίνηση του αντικειμένου.


Στην πραγματικότητα, όλα τα χρώματα που χρησιμοποιούνται στην επιφάνεια είτε αντανακλούν το φως στο νερό είτε το απορροφούν, δημιουργώντας μια μαύρη ή γκρίζα μορφή για το ψάρι. Το σχήμα, το μέγεθος και η κίνηση του δολώματος παίζουν καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του ψαριού να επιτεθεί ή όχι.



Η Καχυποψία και η Μνήμη του Ψαριού

Ένα άλλο σημαντικό θέμα που εξερεύνησε ο Dr. Fritsches είναι η μνήμη και ο εγκέφαλος των ψαριών. Σε αντίθεση με τον άνθρωπο, οι τόνοι διαθέτουν μικρότερο εγκέφαλο, γεγονός που τους περιορίζει στην επεξεργασία των οπτικών δεδομένων και στη λήψη αποφάσεων. Η μνήμη τους είναι περιορισμένη, βασίζεται κυρίως στη γεννητική τους μνήμη και στο ένστικτο προς την τροφή. Όταν βλέπουν ένα πλαστικό καλαμάρι ή ένα ψεύτικο ψαράκι, η αδυναμία τους να επεξεργαστούν την πληροφορία τους καθιστά ανίκανους να αποφύγουν τον κίνδυνο. Αν η μορφή που βλέπουν θυμίζει τροφή και το μέγεθος είναι κατάλληλο, τότε ο αρχηγός της αγέλης, ακολουθούμενος από τους άλλους, θα επιτεθεί.


Οι τόνοι μπορούν να αντιληφθούν αν κυνηγούν μια αγέλη ψαριών που προσφέρει πλούσιο γεύμα ή αν κυνηγούν ένα μεμονωμένο ψαράκι για ένα γρήγορο σνακ. Αυτή η παρατήρηση οδήγησε πολλές εταιρείες στην κατασκευή δολωμάτων που μιμούνται αγέλες. Αντίθετα, η ανάκτηση ασυνδύαστων δολωμάτων μπορεί να αποτρέψει τους τόνους από το να επιτεθούν, λόγω της αναγνωρίσιμης μορφής του κοπαδιού.


Τα καλύτερα χρώματα σύμφωνα με τους ερευνητές

Ένας σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει την επίθεση του ψαριού στο δόλωμα μας, πέρα από το σχήμα και τη μορφή, είναι η αντίθεση που δημιουργούν τα τεχνητά δολώματα σε συνδυασμό με το φως του ήλιου, το νερό και την οπτική γωνία από την οποία το ψάρι τα παρατηρεί. Για παράδειγμα, το πρωί, τεχνητά δολώματα με ανοικτά χρώματα (όπως κόκκινα, πορτοκαλιά και κίτρινα) δημιουργούν ισχυρή αντίθεση στο νερό, κάνοντάς τα ευδιάκριτα στα μάτια των ψαριών. Όταν ο ήλιος φωτίζει έντονα, χρώματα όπως το άσπρο, το ασημένιο, το βυσσινί και το πράσινο προσφέρουν ακόμα καλύτερη αντίθεση.

Εάν θέλουμε να προσθέσουμε βάρος στην μισίνα μας για να βυθίσουμε τα δολώματα, προτιμότερο είναι να χρησιμοποιούμε ψαράκια σε αποχρώσεις πράσινου, μπλε και γαλάζιου, καθώς αυτά τα χρώματα είναι πιο ευδιάκριτα για τους τόνους μέσα στο νερό.


Το Μέγεθος των Δολωμάτων

Οι τόνοι Albacore που αλιεύονται στην Κύπρο (βάρους 5-10 κιλών) κυνηγούν δολώματα από 10 έως 18 εκατοστά. Η χρήση μεγαλύτερων δολωμάτων μπορεί να οδηγήσει στη σύλληψη άλλων τόνων ή ακόμη και ενός μεγαλύτερου Albacore. Τα αγκίστρια που χρησιμοποιούνται για αυτές τις περιπτώσεις κυμαίνονται από 6/0 έως 3/0. Τα δολώματα τραβιούνται με ταχύτητα μεταξύ 6 και 10 knots, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και τα δολώματα που χρησιμοποιούνται. Αν παρατηρήσουμε ότι τα δολώματα πετάγονται πάνω από την επιφάνεια λόγω καιρού, θα πρέπει να προσθέσουμε βάρη στην μισίνα μας, έχοντας διάμετρο από 0,50 έως 0,90 mm, για να τα κρατήσουμε στο νερό.


Όλες οι πληροφορίες για τους τόνους προέρχονται από χρόνια παρατήρησης, μετρήσεων και ερευνών. Ο καθένας από εμάς μπορεί να συνεισφέρει στον κόσμο του ψαρέματος, ώστε να εμπλουτίσουμε σταδιακά τις γνώσεις μας για τα θηράματα που κυνηγάμε. Αν έχετε προσωπικές εμπειρίες ή παρατηρήσεις που θέλετε να μοιραστείτε, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τη διεύθυνση του περιοδικού και να μας ενημερώσετε.


Καλό καλοκαίρι και σύντομα πάλι μαζί!