Η Κύπρος αντιμετωπίζει τις τελευταίες δεκαετίες μια αυξανόμενη συχνότητα παρατεταμένων περιόδων ανομβρίας. Η μείωση των βροχοπτώσεων και η αύξηση της θερμοκρασίας επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στους υδατοφράκτες, οι οποίοι αποτελούν ζωτικούς βιότοπους για αρκετά είδη ψαριών, αλλά και πολύτιμους πόρους για την ερασιτεχνική και επαγγελματική αλιεία.



Επιπτώσεις της ανομβρίας στους υδατοφράκτες

Η παρατεταμένη ξηρασία επηρεάζει άμεσα τα υδάτινα οικοσυστήματα:


Μείωση όγκου νερού: Τα μικρότερα αποθέματα αυξάνουν την πυκνότητα των ψαριών, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό για τροφή και χώρο.

Αύξηση θερμοκρασίας νερού: Η υψηλότερη θερμοκρασία μειώνει το διαλυμένο οξυγόνο και αυξάνει το μεταβολικό στρες στα ψάρια.

Υψηλή συγκέντρωση θρεπτικών αλάτων και ρύπων: Η χαμηλή ροή νερού οδηγεί σε συγκέντρωση αλάτων, νιτρικών και βαρέων μετάλλων, τα οποία μπορεί να είναι τοξικά για τους ιχθυοπληθυσμούς.

Περιορισμένη αναπαραγωγή: Είδη όπως ο κυπρίνος, το λαβράκι και η κοκκινοφτέρα απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες νερού για αναπαραγωγή, οι οποίες διαταράσσονται σε περιόδους ξηρασίας.


Η άμεση συνέπεια είναι η μείωση της βιοποικιλότητας και η πτώση της αλιευτικής απόδοσης, γεγονός που επηρεάζει τόσο το οικοσύστημα όσο και τους ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτό.



Μέτρα που έχουν ληφθεί


Το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών, αναγνωρίζοντας την ανάγκη άμεσης προστασίας, ανακοίνωσε τα εξής για το 2026:

Κλείσιμο των υδατοφρακτών Αργάκας, Μαυροκόλυμπου, Λυμπιών, Ξυλιάτου, Παλαιχωρίου και Καλοπαναγιώτη για ψάρεμα.

Υποχρεωτική απελευθέρωση ζωντανών ψαριών των ειδών Κυπρίνος, Λαβράκι και Κοκκινοφτέρα από οποιονδήποτε υδατοφράκτη.

Αυτά τα μέτρα στοχεύουν στη μείωση της πίεσης στους πληθυσμούς και τη διατήρηση των ιχθυοπληθυσμών σε βιώσιμα επίπεδα.


Προτάσεις για αποκατάσταση και διατήρηση των ιχθυοπληθυσμών


Για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των υδατοφρακτών και των ψαριών τους, προτείνονται τα εξής τεχνικά μέτρα:

Ενίσχυση των ιχθυοπληθυσμών με αναπαραγωγές (stocking): Επαναεισαγωγή νεαρών ψαριών σε επιλεγμένους υδατοφράκτες για την ενίσχυση των φυσικών πληθυσμών.

Παρακολούθηση περιβαλλοντικών παραμέτρων: Συστηματική μέτρηση θερμοκρασίας, διαλυμένου οξυγόνου, αλατότητας και επιπέδων ρύπων για πρόληψη μαζικών θανάτων. 

Διαχείριση αλιείας με βάση την οικολογία: Προσαρμογή των περιόδων αλίευσης και των ποσοτήτων ανάλογα με την εποχή, τη στάθμη νερού και την αναπαραγωγική φάση των ειδών.

Καθαρισμός και αποκατάσταση υδατοφρακτών: Απομάκρυνση ιζημάτων και νεκρής οργανικής ύλης που περιορίζουν την ποιότητα του νερού.

Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση: Προγράμματα για ερασιτέχνες ψαράδες και κοινό σχετικά με τις σωστές πρακτικές αλιείας και τη σημασία της απελευθέρωσης ζωντανών ψαριών.


Η συνεργασία μεταξύ Τμήματος Αλιείας, επιστημονικών φορέων και ψαράδων είναι απαραίτητη για την επιτυχή εφαρμογή αυτών των μέτρων. Μόνο με υπευθυνότητα και επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις μπορούμε να διασφαλίσουμε πλούσιες και υγιείς θάλασσες, ακόμα και υπό τις προκλήσεις της παρατεταμένης ξηρασίας.