Νέα μέτρα για την προστασία ενός από τα πιο απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά της Ευρώπης – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ψαράδες και οι χρήστες της θάλασσας.

Οι θαλάσσιες σπηλιές και οι απόμερες ακτές της Κύπρου αποτελούν πολύτιμα καταφύγια για τη μεσογειακή φώκια (Monachus monachus), ένα από τα σπανιότερα και πιο απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο. Για την καλύτερη προστασία του είδους, το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών προχωρά σε διαδικασία οριοθέτησης τριών σημαντικών θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών με ειδικές σημαδούρες.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Philenews στις 19 Σεπτεμβρίου 2026, το σχετικό έργο αφορά τις Θαλασσινές Σπηλιές της Αγίας Νάπας, την περιοχή του Αγίου Γεωργίου Αλαμάνου στη Λεμεσό και την περιοχή «Χαλαβρό» στο Λατσί της Πάφου. Στις τρεις περιοχές προβλέπεται να τοποθετηθούν συνολικά 14 σημαδούρες, οι οποίες θα καθιστούν σαφέστερα τα όρια των προστατευόμενων ζωνών.


Γιατί είναι τόσο σημαντικές αυτές οι περιοχές;

Η μεσογειακή φώκια χρειάζεται ήσυχα και ασφαλή καταφύγια για να ξεκουράζεται, να αναπαράγεται και να φροντίζει τα μικρά της. Οι θαλάσσιες σπηλιές προσφέρουν προστασία από τις καιρικές συνθήκες και την ανθρώπινη δραστηριότητα, ιδιαίτερα κατά την ευαίσθητη περίοδο της αναπαραγωγής.

Ωστόσο, η αυξανόμενη ανθρώπινη παρουσία στις παράκτιες περιοχές δημιουργεί σημαντικές πιέσεις. Η όχληση από σκάφη, η αγκυροβόληση, η υποβάθμιση των φυσικών βιοτόπων, η μείωση των διαθέσιμων αλιευμάτων και η τυχαία παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία συγκαταλέγονται στις απειλές που αντιμετωπίζει το είδος.

Η σαφής οριοθέτηση των προστατευόμενων περιοχών αναμένεται να διευκολύνει την επιτήρηση και την εφαρμογή της νομοθεσίας, ενώ παράλληλα θα βοηθήσει τους ψαράδες, τους ιδιοκτήτες σκαφών και τους υπόλοιπους επισκέπτες να αναγνωρίζουν ευκολότερα τις ευαίσθητες θαλάσσιες ζώνες.


Τι σημαίνει αυτό για τους ψαράδες;

Η προστασία της μεσογειακής φώκιας αφορά άμεσα και την αλιευτική κοινότητα. Οι προστατευόμενες περιοχές έχουν συγκεκριμένους κανόνες, οι οποίοι μπορεί να περιλαμβάνουν απαγορεύσεις αλιείας, διέλευσης και αγκυροβόλησης, ανάλογα με την περιοχή και τις ισχύουσες διατάξεις.


Για τον λόγο αυτό, οι ερασιτέχνες και επαγγελματίες ψαράδες θα πρέπει να ενημερώνονται για τα ακριβή όρια κάθε ζώνης και τους περιορισμούς που ισχύουν σε αυτήν. Οι σημαδούρες δεν αποτελούν απλώς σημεία σήμανσης στη θάλασσα, αλλά ένα πρακτικό εργαλείο για την ενημέρωση των χρηστών και την καλύτερη προστασία των φυσικών καταφυγίων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποφυγή εισόδου στις θαλάσσιες σπηλιές που βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών, καθώς η ανθρώπινη παρουσία και ο θόρυβος μπορούν να διαταράξουν τη συμπεριφορά των ζώων, ειδικά κατά την αναπαραγωγική περίοδο.

 

Ένα έργο με ευρωπαϊκή στήριξη

Η διαδικασία για την οριοθέτηση των τριών περιοχών εντάσσεται σε ευρύτερες προσπάθειες ενίσχυσης της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, ενώ η προβλεπόμενη διάρκεια της σύμβασης είναι 32 μήνες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, κατά τον χρόνο δημοσίευσης της είδησης, επρόκειτο για διαδικασία προσφορών και όχι για ολοκληρωμένη εγκατάσταση των σημαδούρων. Επομένως, η υλοποίηση και το χρονοδιάγραμμα του έργου εξαρτώνται από την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.

Το δημοσίευμα επισημαίνει επίσης ότι οι Θαλασσινές Σπηλιές της Πέγειας δεν περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο έργο οριοθέτησης, παρότι αποτελούν επίσης σημαντική περιοχή για τη μεσογειακή φώκια.

Το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών διευκρινίζει ότι οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές για τη μεσογειακή φώκια περιλαμβάνουν τις Θαλασσινές Σπηλιές Πέγειας (Κ.Δ.Π. 98/2025), το «Χαλαβρό» (Κ.Δ.Π. 91/2023), τον Άγιο Γεώργιο Αλαμάνου (Κ.Δ.Π. 47/2023) και τις Θαλασσινές Σπηλιές Αγίας Νάπας (Κ.Δ.Π. 46/2023). Σύμφωνα με τους επικαιροποιημένους περί Αλιείας Κανονισμούς, απαγορεύεται η είσοδος του κοινού στις θαλάσσιες σπηλιές που βρίσκονται εντός των εν λόγω περιοχών. Οι επισκέπτες και οι χρήστες της θάλασσας θα πρέπει να ενημερώνονται για τα σχετικά διατάγματα και να τηρούν τους ισχύοντες περιορισμούς.


Η προστασία της θάλασσας είναι ευθύνη όλων

Η διατήρηση της μεσογειακής φώκιας δεν είναι αποκλειστικά υπόθεση των αρμόδιων υπηρεσιών ή των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Αφορά όλους όσοι απολαμβάνουν τη θάλασσα, από τους επαγγελματίες ψαράδες και τους ερασιτέχνες αλιείς μέχρι τους ιδιοκτήτες σκαφών και τους επισκέπτες των παράκτιων περιοχών.

Η τήρηση των περιορισμών, ο σεβασμός των φυσικών καταφυγίων και η αποφυγή όχλησης της άγριας ζωής μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία αυτού του σπάνιου είδους.

Οι νέες σημαδούρες αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την καλύτερη οριοθέτηση των συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών. Το πραγματικό ζητούμενο, ωστόσο, είναι η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων και η συνεργασία όλων, ώστε η Κύπρος να συνεχίσει να προσφέρει ασφαλή καταφύγια στη μεσογειακή φώκια και να διαφυλάξει τον πολύτιμο θαλάσσιο πλούτο της.


Πηγή: Philenews, «Ασπίδα προστασίας για τη μεσογειακή φώκια – Σε αυτές τις τρεις περιοχές μπαίνουν σημαδούρες», 19 Σεπτεμβρίου 2026.

Διαβάστε το αρχικό δημοσίευμα στο Philenews.

Οι πληροφορίες σχετικά με τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, τα σχετικά διατάγματα και τους περιορισμούς παραχωρήθηκαν στο περιοδικό από το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών.